"Gel, selamlaşsınlar!" Sokakta karşılaşan iki köpeğin sahipleri kayışları kısaltıp köpekleri burun buruna getirir. Birkaç saniye içinde gerginlik başlar: hırlama, atılma, çekiştirme. Sahipler şaşırır: "Normalde çok uysaldır." Sorun çoğu zaman köpeklerde değil, selamlaşmanın kendisinde.
Doğal selamlaşma nasıl olur?
Serbest köpekler yabancıyla karşılaştığında doğrudan yüz yüze yaklaşmazlar. Genellikle kavisli bir yoldan gelir, yan yan yaklaşır, bakışı yumuşatır, yeri koklar, gerekirse bakışı çevirir. Bu nazik uzaklaştırma işaretleri (bakışı ve başı çevirme, yer koklama, dudak yalama, silkelenme) "ben bir tehdit değilim, ama sen de bana fazla yaklaşma" mesajını verir. Bir şey rahatsız ederse köpek mesafeyi açar ve gider.
Köpekler tanışırken zaten uzun bir "ön konuşma" yapar; kuyruk, kulak, bakış, duruş sürekli bilgi taşır. Burun burna yaklaşma, tanımadığı bir köpekle yaralanmaya yol açabilecek, sert bir giriş biçimidir.
Kayış bu dili nasıl bozar?
1. Kavisli yaklaşmayı engeller
Kısa bir kayış iki köpeği doğrudan karşı karşıya getirir. Yüz yüze, burun burna yaklaşma, bir köpeğin gözünde tehdit sayılabilir. Köpekler, birbirlerini yan yan yaklaşarak tanımak ister.
2. Kaçış yolu bırakmaz
Kayışlı köpek geri çekilip mesafe açamaz. Özellikle korkak köpek kendini sıkışmış ve savunmasız hisseder; karşıdaki köpek de aynı çatışmayı yaşar. Nazik işaretler işe yaramayınca köpek hırlama, atılma ve havlama gibi daha yüksek sesli sinyallere geçer.
3. Sahibin gerginliği kayıştan geçer
Kayış bir iletişim hattıdır. Sahibin eli gerildiğinde, nefesi kısaldığında, adımları sertleştiğinde köpek bunu hisseder. Sahibin kaygısı köpeği daha tepkisel yapabilir. Köpekler yüz ifadenizi ve ses tonunuzu da okur.
4. Cezalar işaretleri susturur
Kayışı sertçe çekmek ya da "yapma" diye azarlamak, köpeğin gösterdiği nazik işaretleri cezalandırmak demektir. Köpek ya daha gürültülü sinyallere ya da doğrudan ısırmaya yönelebilir.
Daha iyi bir selamlaşma: kısa, rahat, isteğe bağlı
Her köpek her köpekle tanışmak zorunda değildir ve selamlaşma "iyi köpek" olmanın şartı da değildir. Selamlaşmak istiyorsanız şu kuralları deneyin:
- Önce sorun. Karşıdaki sahibin izniyle ve iki köpeğin de rahat olduğundan emin olarak başlayın. Bir köpek çekingen ya da gergin görünüyorsa selamlaşmaktan vazgeçin.
- Yan yana ve kavisli yaklaşın. Doğrudan kafa kafaya gelmek yerine, bir yay çizerek paralel yürümeyi seçin.
- Kayışı gevşek tutun. Kayış sarkık bir "J" şeklinde olsun. Nefesinizi verin, omuzlarınızı gevşetin.
- Çok kısa tutun. Birkaç saniyelik koklamadan sonra köpeğinizi neşeli bir sesle yanınıza çağırın ya da yürümeye devam edin. Tokalaşmayı birkaç saniye sonra bırakmak gibi düşünün: Uzun selamlaşma rahatsız eder. Giderken ödül verirseniz ayrılmayı da öğretmiş olursunuz.
- İşaretleri izleyin. Sert bakış, donma, dik kuyruk ya da hırlama varsa soğukkanlı biçimde, kayışı çekmeden uzaklaşın.
- İyi gittiyse bir tur daha. Kısa ve tatlı bir selamdan sonra ikinci bir deneme yapabilirsiniz.
Karşılaşmayı selamlaşmadan geçiştirmek de bir beceridir
Çoğu durumda en iyi seçim, selamlaşmamaktır. Yolun karşısına geçmek, mesafe bırakarak yan yan geçmek, köpeğinize sevdiği bir ödülü göstererek dikkatini size vermek kayışlı yürüyüşte çok işe yarar. Köpeğinize "bak", "dön" ya da "dokun" gibi basit yönlendirmeleri öğretin. Bu, köpeğe seçim hakkı ve güvenli bir çıkış yolu sunar.
Köpeğiniz kayışla başka köpeklere sık sık atılıyor veya havlıyorsa, bunun selamlaşma isteği engellendiği için yaşanan bir hayal kırıklığından mı, yoksa korkudan mı kaynaklandığına bakın. Bunun için bir eğitmenden destek almak yararlıdır. Davranış birden değiştiyse ağrı ihtimalini de göz önünde tutun.
Kayışsız ortamlar da sihirli değildir
Tasma sorunu çözmek için çıkarılınca bile her şey düzelmez. Sorunlu bir tanışmada kayışı çözmek, ortamı kontrolsüz hâle getirebilir. Özellikle korkak ya da tepkisel köpeklerde, kalabalık bir parkta sınırsız selamlaşma çoğu zaman iyi gelmez. Böyle köpekler için tanıdık, sakin ve önceden seçilmiş bir yürüyüş arkadaşı, tesadüfi selamlaşmalardan çok daha değerlidir.
Kayış kullanmak sorumluluktur; asıl mesele kayışın bir iletişim aracı olduğunu bilmektir. Gevşek kayış, sakin sahip ve çıkış yolu; üçü bir araya geldiğinde karşılaşmaların çoğu sessiz ve sorunsuz geçer.
Küçük bir deneme yapın: Bir hafta boyunca yürüyüşlerde karşılaştığınız köpeklerle selamlaşmak yerine yalnızca güvenli mesafeden yan yana geçin ve köpeğiniz size baktıkça ödüllendirin. Birçok köpekte birkaç gün içinde gerilimin düştüğünü ve yürüyüşlerin daha huzurlu geçtiğini görebilirsiniz. Selamlaşma ödül olarak, doğru zamanda ve doğru köpekle kalsın.
Pratik öneriler
- Kayışlı yürüyüşte her köpekle selamlaşmak zorunda değilsiniz; reddetmek de iyi bir karardır.
- Selamlaştıracaksanız önce karşıdaki sahibe sorun, yan yan yaklaşın, kayışı gevşek tutun.
- Koklamayı birkaç saniyeyle sınırlayın; sonra neşeli bir sesle köpeğinizi yanınıza çağırın ve ödüllendirin.
- Gerginlik işaretlerinde kayışı çekmeden sakince uzaklaşın.
- Köpeğiniz tasmayla sık atılıyorsa bir eğitmenle çalışın.






