Bir köpeğin zihninin içinde: Alexandra Horowitz'in kitabı üzerine

Köpeklerin dünyayı nasıl algıladığını merak eden okurların sık karşılaştığı kitaplardan biri, bilişsel bilimci Alexandra Horowitz'in Inside of a Dog: What Dogs See, Smell, and Know adlı eseridir. Kitabın adı Türkçede kabaca "Bir köpeğin zihninin içinde" diye karşılanabilir. Bu yazıda kitabı tanıtıyor, kimler için uygun olduğunu ve DCA olarak neden önemsediğimizi paylaşıyoruz.

Yazar ve Bakış Açısı

Alexandra Horowitz, köpek bilişi üzerine çalışan bir bilim insanıdır ve uzun yıllar ABD'de Barnard College'da köpeklerin algısı ve davranışı üzerine araştırmalar yürütmüştür. Kitap 2009'da yayımlandı ve kısa sürede geniş bir okur kitlesine ulaştı.

Kitabı benzerlerinden ayıran şey, bir eğitim kılavuzu olmamasıdır. Horowitz köpeğe "ne öğretmeliyiz" sorusundan çok, "köpek dünyayı nasıl yaşıyor" sorusuyla ilgilenir. Okuru, kendi köpeğine bir bilim insanının gözlem merakıyla bakmaya davet eder.

Kitabın Öne Çıkardığı Temalar

Kitap pek çok konuya değinse de okurların en çok aklında kalan birkaç ana tema vardır:

• Köpeğin kendi dünyası: Her canlının duyularıyla şekillenen kendine özgü bir dünyası olduğu fikri. Bu kavram biyolojide "umwelt" olarak bilinir; konuyu Umwelt: Kedi ve Köpeklerin Duyusal Dünyası yazımızda anlattık.
• Burnun önceliği: Köpek için dünyanın önce bir koku haritası olduğu ve bizim görerek anladığımız pek çok şeyi köpeğin koklayarak anladığı. Bkz. Köpek Neden Her Yeri Koklar?
• İnsanı okumak: Köpeklerin insanların dikkatini, bakışlarını ve beden dilini ne kadar ince izleyebildiği. Bkz. Köpek Zihninin Sırları.
• Bizim yorumlarımız: Köpeğe insani duygular ve niyetler yüklemenin bizi nerede yanıltabileceği. Bkz. Köpekleri İnsanlaştırmak.

Kimler İçin Uygun?

Kitap; köpeğini daha iyi anlamak isteyen, bilimsel bir bakışa açık ve akıcı bir anlatımla okumayı seven okurlar için iyi bir başlangıçtır. Köpek davranışına yeni ilgi duymaya başlayanlar, köpek sahibi olmayı düşünenler ve köpeklerle çalışan herkes kitapta kendine bir şey bulabilir.

Öte yandan, belirli bir davranış sorununa adım adım çözüm arayan okurlar kitapta aradıklarını bulamayabilir; kitap bir yöntem kitabı değildir. Köpeğinizin yaşadığı belirli bir zorluk varsa, onun ortamını ve geçmişini görerek yapılacak bir değerlendirme her zaman daha fazla yol gösterir.

DCA Olarak Neden Önemsiyoruz?

DCA'nın çalışma anlayışının temelinde, köpeği önce anlamak yer alır. Bir davranışı değiştirmeye çalışmadan önce o davranışın köpek için ne anlama geldiğini, köpeğin o anda dünyayı nasıl algıladığını sormak; bu kitabın okura kazandırmaya çalıştığı bakışla örtüşür.

Bir köpeğin yürüyüşte neden durup uzun uzun kokladığını, neden bazı seslere tepki verip bazılarını duymazdan geldiğini ya da sahibinin yüzüne neden bu kadar dikkatle baktığını anlamak; ona daha adil, daha sabırlı ve daha etkili yaklaşmamızı sağlar.

Kaynak: Alexandra Horowitz, Inside of a Dog: What Dogs See, Smell, and Know, Scribner, 2009.